Duela urte asko izan zen; Jerusalemgo L’École Biblique-n, exegesiko maisu batek sarbidatu gintuen Mateoren ebanjelioari tripak ateratzeko arte zailean. Dena gutxi zela ematen zuen testuaren azken zentzua atzemateko: testu-kritika, analisi literarioa, pasartearen egitura. Behin batean Jesusek aldarrikatu zituen txatal hauetara iritsi ginen: «Eskerrak ematen dizkizut, Aita, zeru-lurren Jauna, gauza hauek jakintsuei eta adituei ezkutatu dizkiezulako, eta jende xumeari agertu». Irakasleak isilune luzea egin zuen. Ondoren oso astiro esan zigun: «Ez itzazue ahaztu hitz hauek sekula. Gainerako guztia ahantzi dezakezue». Segur aski, inoiz jaso izan dudan exegesi-irakaspen hobena izan zen. Gero, urteetan barna, horrela dela egiaztatu ahal izan dut.
Jainkoaren hurbileko pertsona baten ondoan nengoela uste izan dudan guztietan, bihotz xumeko pertsona zela konturatu ohi nintzen. Batzuetan ezagutza handirik gabeko pertsona, beste batzuetan kultura nabarikoa; beti, ordea, bihotz apal eta garbiko gizonezkoa edo emakumea.
Behin baino gehiagotan atera ahal izan dut ez dela aski Jainkoaz hitz egitea fedea esna dadin. Jende askorentzat, zenbait kontzeptu erlijioso higaturik dago, erabiliegia dago, eta, bere jatorrian izan zuen indar eta izerdi guztia ateratzen saiatu arren, «fosildurik» bezala, zaharkiturik, jarraitzen du Jainkoak jende horren bihotzean. Alabaina, topo egin izan dut hainbat jende xumerekin ere: ohartu naiz, ez zuela ideia eta arrazoiketa handien beharrik. Berehala sumatu izan du Jainkoa «ezkutuko Jainkoa» dela, eta berehala eta berez atera zaio deia: «Jauna, erakuts iezaguzu zeure aurpegia».
Topo egin izan dut beste mota bateko jendearekin ere: beti momentuko probetxu bila dabilen jendearekin. Batzuek bertan behera utzi dute Jainkoa, guztiz alferreko gertatu zaielako; beste batzuek Jainkoari atxikirik jarraitzen dute eta kultua eskaintzen diote, balio dielako. Halaz guztiz, ezagutu izan dut jende xumerik ere, Jainkoari eskerrak emanez bizi denik. Biziak duen alde onaz gozatzen du, pazientziaz jasaten du gaitza; badaki bizitzen eta besteri nola bizi erakusten. Ez dakit nola lortzen duen, baina ematen du bihotzetik Kreatzailearekiko gorespena dariola beti.
Askotan hitz egin izan dut gai erlijiosoez eta hitz egin dut Jainkoaz askotariko jenderen aurrean. Inoizka galderak eta galderak egiten zituen jenderekin topo egin dut, mota guztietako arazo teologikoez, Jainkoarekin topo egiteko inolako interesik gabe. Baina aurkitu dut bestelako jende xumerik ere: begiak dir-dir ipintzen zitzaizkionik, bereziki Isaias profetaren hauek bezalako testuak irakurtzen nituenean: «Neu naiz Jauna, zure Jainkoa… Zu estimu handikoa zara nire begien aurrean, balio handikoa eta maite zaitut nik… Ez beldur izan, zeurekin nauzu eta» (Isaias 43,4) edota 103. salmoa jaulkitzen nuenean: «Nola aita seme-alabentzat errukior, hala Jauna begirune diotenentzat errukior. Badaki ongi zerez garen eginak, gogoan du hautsa besterik ez garela (Sal 103,13-14). Bai, Jainkoa jende xumeari agertzen zaio.
José Antonio Pagola
Itzultzailea: Dionisio Amundarain
Urteko 14. igandea – A (Mateo 11,25-30)
DIOS ES PARA GENTE SENCILLA
Fue hace muchos años, en L’École Biblique de Jerusalén, un maestro de exégesis nos iniciaba en el difícil arte de desentrañar el evangelio de Mateo. Todo parecía poco para captar el sentido último del texto: crítica textual, análisis literario, estructura del pasaje. Un día llegamos a esos versículos en los que Jesús exclama: «Te doy gracias, Padre, Señor de cielo y tierra, porque has escondido estas cosas a los sabios y entendidos y las has revelado a la gente sencilla». El profesor hizo un largo silencio. Después nos dijo muy despacio: «No olviden nunca estas palabras. Todo lo demás lo pueden olvidar». Fue probablemente la mejor lección de exégesis que he recibido nunca. Luego, a lo largo de los años, he podido ver que es así.
Siempre que he tenido la impresión de estar junto a una persona cercana a Dios, ha sido alguien de corazón sencillo. A veces una persona sin grandes conocimientos, otras alguien de notable cultura, pero siempre un hombre o mujer de alma humilde y limpia.
En más de una ocasión he podido comprobar que no basta hablar de Dios para que se despierte la fe. Para mucha gente, ciertos conceptos religiosos están muy gastados, y aunque uno trate de sacarles todo el vigor y sabor que tuvieron en su origen, Dios sigue como «fosilizado» en sus conciencias. Sin embargo, me he encontrado con gentes sencillas que no parecen necesitar grandes ideas ni razonamientos. Intuyen enseguida que Dios es «un Dios oculto», y de su corazón nace espontánea una invocación: «Señor, muéstrame tu rostro».
Me he encontrado también con personas que se mueven siempre en el terreno de lo útil. Algunas abandonan a Dios porque les resulta perfectamente inútil; otras le retienen y dan culto porque les sirve. Sin embargo, he podido conocer a gentes sencillas que viven dando gracias a Dios. Disfrutan de lo bueno de la vida, soportan con paciencia los males; saben vivir y hacer vivir. No sé cómo lo logran, pero de su corazón parece estar siempre brotando la alabanza al Creador. Su vida es un acierto.
He expuesto muchas veces temas religiosos y he hablado de Dios ante gentes muy diversas. En ocasiones me he encontrado con personas que planteaban preguntas y más preguntas sobre toda clase de cuestiones teológicas, sin mostrar el menor interés por encontrarse con Dios. Pero he visto también a gente sencilla cuyos ojos brillaban de forma especial cuando yo leía textos como este del profeta Isaías: «Yo soy el Señor, tu Dios… Tú eres de gran precio a mis ojos, eres valioso y yo te quiero… No temas, que estoy contigo» (Isaías 43,4); o cuando pronunciaba el Salmo 103: «Como un padre siente ternura por sus hijos, así siente ternura el Señor por quienes le temen. Pues él sabe de qué estamos hechos, se acuerda de que somos barro» (Salmo 103,13-14). Sí, Dios se revela a gente sencilla.
José Antonio Pagola

No hay comentarios:
Publicar un comentario